„Była blisko Pascha żydowska. Wielu przed Paschą udawało się z tej okolicy do Jerozolimy, aby się oczyścić. Oni więc szukali Jezusa i gdy stanęli w świątyni, mówili jeden do drugiego: Cóż wam się zdaje? Czyżby nie miał przyjść na święto?”
[J 11,55 - 56]

Wspomniana w Biblii Pascha czyli Pesach „przejście” to święto żydowskie obchodzone na pamiątkę wyjścia Izraelitów z Egiptu. Obchodzone jest w pierwszą pełnię wiosenną. Pesach to święto wolności, upamiętniające wyzwolenie ludu Izraela z 400. letniej niewoli egipskiej. Twa siedem dni (w diasporze osiem): od wieczora 14 dnia Nisan. Według tej daty ustala się datę świętowania chrześcijańskiej Wielkanocy.

Pesach jest jednym z trzech świąt pielgrzymich, w czasie których Żydzi odwiedzali Świątynię w Jerozolimie. Jako święto rolnicze wyznaczało początek zbiorów jęczmienia i zakończenie pory deszczowej. Nazwa „pesach” czyli hebrajskie „ominąć” nawiązuje do ostatniej plagi egipskiej, która ominęła domy żydowskie. Święto nazywane jest także Świętem przaśników na pamiątkę spożywania macy lub chleba, który nie uległ fermentacji.

Przed świętem Pesach żydowskie domy sprzątane są bardzo dokładnie i oczyszczane z chamecu czyli wszelkich produktów fermentacji ziaren pszenicy, jęczmienia, żyta, orkiszu i owsa. Zalecane jest także posiadanie specjalnej zastawy stołowej przeznaczonej na to święto. W tym czasie można spożywać macę, czyli niekwaszony chleb w formie placków zrobiony z mąki i wody. Maca wytwarzana jest pod specjalnym nadzorem, a jej produkcja nie może zająć więcej niż 18 minut, w tym czasie nie dochodzi bowiem do fermentacji Tak przygotowane placki są symbolem przaśnego chleba, który zabrali ze sobą Izraelici, opuszczając w pośpiechu Egipt.

Świąteczną kolację pesachową nazywa się sederem, czyli porządkiem. Na sederowym stole powinny się znaleźć: trzy mace przykryte serwetką, kawałek mięsa z kością symbolizujący składanie ofiary w Świątyni, gorzkie zioła, warzywo maczane w słonej wodzie na znak łez żydowskich, gotowane jajko, tarte jabłko z orzechami, miodem i winem jako znak cegieł wyrabianych przez Żydów w niewoli. Podczas kolacji wypija się w określonym czasie cztery kielichy wina. Z nastaniem zmroku nad pierwszym kielichem dokonuje się błogosławieństwa (kidusz). Podczas uczty czyta się także Hagadę, czyli opowieść o cudownym wyjściu z Egiptu. Hagada zawiera także niezbędne do uczczenia święta modlitwy, a także teksty przeznaczone dla dzieci.

opr. IDMJP2 na podstawie:
JCC Kraków/Hillel Kraków, „Pesach krok po kroku”

Uczestnicy projektu „Oblicza Dialogu” zebrali informacje na temat tradycyjnych świątecznych potraw żydowskich

Pesach
Stół sederowy
Potrawy sederowe
Przaśny chleb czyli maca
Żydowskie potrawy świąteczne

Newsletter

Zapisz się
do góry